Gammel

Gammel Dansk is niet het beste dat Denemarken te bieden heeft. Het etiket van de likeur met maar liefst 29 bloemen en specerijen belooft nochtans deugd te doen ‘in de ochtend, na de vermoeidheid van de dag, op de jacht, bij het vissen of als aperitief.’ Na vier glazen wijn draagt het alleen maar bij aan de nakende kater. Maar daar hebben we op dit moment nog geen last van. We spoelen de bitterzoete smaak van speculaas en pompelmoes weg met nog een glas wijn. ‘Oud Deens’ is de letterlijke vertaling van deze borrel, legt onze nieuwe lokale vriend uit. Gammel betekent hier nog gewoon oud, zonder de negatieve bijklank die het in het Nederlands heeft. Het is lang geleden dat ik het woord nog gehoord of gebruikt heb. Niet omdat er betere synoniemen voorhanden zijn. Vervallen klinkt te zwaar. Wankel dekt de lading niet. Krakkemikkig misschien? Maar zelfs hier is er een nuanceverschil: gammel draagt ook in het Nederlands ouderdom in zich. Gammel word je na verloop van tijd, niemand wordt gammel geboren.

De rest van de avond verdeel ik de wereld rondom mij in twee groepen: Deens gammel en Nederlands gammel. De inrichting van de jazzclub waar we zitten: Deens gammel, de bakfiets waar mijn vriendin vervolgens in duikt: Nederlands gammel, de gevels van de Kopenhaagse binnenstad: Deens gammel met af en toe een beetje Nederlands gammel ertussen, de barkrukken van de volgende bar: Nederlands gammel, helaas. 

Het vriendelijke, frisse barmeisje laat niet merken hoe vervelend ze het vindt dat er nog drie laat-dertigers (Deens gammel) op deze maandagnacht om half twee in licht beschonken toestand (Nederlands gammel) binnenstappen. Ze blijft zelfs lachen als onze nieuwe lokale vriend mijn glas wijn omstoot; het was duidelijk de schuld van het Nederlands gammel tafeltje. Wanneer we de avond afsluiten om drie uur lijkt echter niets nog gammel.

Met de stralende zon op onze mistige hoofden lopen we de volgende ochtend naast het water. We drinken langzaam de ene kop koffie na de andere. De kleurrijke huizen aan Nyhavn prikken in onze ogen. We worden hier te Deens gammel voor.